Jak jest poprawnie?

Joanna Jaskółka
19 września 2014

Udostępnij wpis

 Nie mieliście wczoraj jednogłośnego pomysłu na to, o czym będzie tekst, ale mieliście sporo pytań o to, jak jest poprawnie, więc postanowiłam zbiorczo na wszystkie językowe wątpliwości odpowiedzieć.


I jedziemy po kolei:

 

Ta perfuma ten perfum czy perfumy?

 

Zdecydowanie jedyną poprawną formą są perfumy. Więcej na ten temat możecie poczytać tutaj.

 

W każdym bądź razie

 

O tym błędnym wyrażeniu pisali już chyba wszyscy, ale kilkakrotnie domagaliście się, żebym sprostowała tę maszkarę. Otóż ci, co nie wiedzą, powinni sobie teraz zapamiętać, że albo "w każdym razie", albo "bądź co bądź". I koniec kropka. Nawet nie będę linkowała internetów, bo tej kontaminacji serio już jest mnóstwo w sieci.

 

Bynajmniej/przynajmniej

 

Podobno najczęściej oba te słowa mylą ludzie z obszarów wiejskich i mówiący gwarą. Cóż, zaniżam te statystyki, ale znam wiele osób, które je zawyżają, a przecież wyłącznie w mieście byli chowani. Niepotrzebne więc są chyba uogólnienia, grunt, żeby zapamiętać, że trochę śmiesznie brzmi zdanie "Mój syn bynajmniej zjadł śniadanie", jeśli uzmysłowimy sobie, że "bynajmniej" znaczy "wcale; zupełnie nie". "Przynajmniej" to natomiast "co najmniej; chociaż; choćby". I tyle filozofii. Bynajmniej nie jest aż tak skomplikowana, więc postarajcie się zapamiętać podstawowe znaczenie tych słów. A jeśli jest to za trudne, to przynajmniej przestańcie używać "bynajmniej". To trochę staroświecki wyraz, który wrócił do łask, bo komuś wydawał się nad wyraz światowy i elegancki. Bzdura. Przynajmniej dla mnie. A po więcej zapraszam tutaj.

Rękami/rękoma/ręcami

 

"Ręcami" nawet mój blogowy edytor podkreśla i to słowo jest całkowicie niepoprawne, a resztę, pięknie wytłumaczoną, znajdziecie tutaj. Właźcie i sprawdzajcie, bo jak ja się za to wezmę, to wyjaśnię wam całą filozofię jerów i innych takich, a nikt z nas [przysięgam!] nie wyszedłby z tego żywy.

 Pomarańcza

 

Na specjalną prośbę czytelniczki - cała odmiana:

Liczba pojedyncza:

Mianownik 
Powiedziała, żebym odmieniła [kto? co?] "pomarańcza"
Dopełniacz
Ale jak mam to zrobić, skoro w domu nie ma ani jednej [kogo? czego?] pomarańczy?

Biernik
O! widzę jedną [kogo? co?] pomarańczę!
Celownik 
Ale im dłużej przyglądam się [komu? czemu] tej pomarańczy, tym bardziej mi się ona nie podoba.
Narzędnik 
Ostatecznie zajęłam się [kim? czym?] tą pomarańczą.
Miejscownik
Ale nie każcie mi [o kim? o czym?] o tej pomarańczy więcej myśleć.
Wołacz
Oddal się, ty... ty pomarańczo, ty!

I... liczba mnoga:

 

Mianownik

Na nic moje prośby, wszędzie widzę [kto? co?] pomarańcze.
Dopełniacz
Chciałabym już nie widzieć żadnych [kogo? czego?]  pomarańczy [albo pomarańcz].
Celownik
Niestety, wciąż się przyglądam [komu? czemu?] tym pomarańczom.
Biernik
Choć najchętniej wyrzuciłabym [kogo? co?] te pomarańcze do kosza.
Narzędnik
Ale muszę żyć [z kim? z czym?] z tymi pomarańczami.
Miejscownik 
Co by to przecież się stało, gdybyśmy nie mieli [o kim? o czym?] o tych pomarańczach zielonego pojęcia.
Wołacz
Ach! Wy zwariowane pomarańcze!

Dziecięcy/dziecinny

Jedna  z czytelniczek poprosiła też o wyjaśnienie różnicy między słowem "dziecięcy" a "dziecinny". Często spotykamy się z traktowaniem tych słów jak synonimy, czyli w sklepach są wózki dziecinne i dziecięce, pokoje są dziecinne i dziecięce, oddział w szpitalu jest... dziecięcy tylko i bardzo dobrze, bo "dziecięcy" określa wszystko to, co dotyczy dziecka i jest z nim związane, natomiast "dziecinna" mogę być ja, wstawiając w swoich komentarzach u kogoś różowe serduszka oraz "ochy" i "achy". Bo "dziecinny" to ni mniej, ni więcej, a właśnie "infantylny", "niedojrzały",  "naiwny". Mamy więc dziecięcą zabawkę, ale dziecinne zachowanie. A to, że oba słowa w ostatnim czasie nabrały w mowie potocznej niemalże synonimicznych zabarwień to... to chyba trochę nasza, blogerek, "zasługa" 🙂

Śpieszyć się a spieszyć się

W komentarzu na Facebooku spytaliście też o różnicę między śpieszyć a spieszyć. To mój ulubiony przypadek, więc ostatnim rzutem odpowiadam: nie ma różnicy, czy się spieszycie, czy śpieszycie. Obie formy są poprawne [sprawdźcie tutaj]. Nie ma też wielkiego znaczenia, czy jedziecie pociągiem pospiesznym, czy pośpiesznym. W jednym i drugim przypadku wiadomo, że się spóźnicie [och, jaka ze mnie figlara :D]. Natomiast fajnie sprawa wygląda ze słowem "spieszyć" bez "się". Oznacza ono mianowicie, że ktoś komuś kazał zsiąść z konia [dziś raczej wysiąść z samochodu] i iść pieszo. Ja na przykład ostatnio spieszyłam Kosmyka, każąc mu zejść mi z pleców i iść do lasu na własnych nóżkach 🙂
Jak widzicie niżej, trochę był zdziwiony 🙂
perfum czy perfuma, w kazdym razie czy w kazdym badz razie, bynajmniej przynajmniej, rekoma rekami, odmiana pomarancza, dzieciecy dziecinny, spieszyc czy śpieszyc,
perfum czy perfuma, w kazdym razie czy w kazdym badz razie, bynajmniej przynajmniej, rekoma rekami, odmiana pomarancza, dzieciecy dziecinny, spieszyc czy śpieszyc,

Piszcie mi więcej przypadków/wypadków/ językowych nieporozumień. Tutaj w komentarzach, na Ask.fm [klik], na Facebooku. Wszystkie wasze maile [czy językowe, czy nie] czytam skrupulatnie, a jeśli długo nie odpisuję, to znaczy, że zwyczajnie nie mam kiedy, bo czasami falami dostaję od was 30 wiadomości i nie jestem w stanie w ciągu godziny odpisać nawet na połowę z nich. Ale samo czytanie waszych historii i przemyśleń to spora frajda - uwielbiam to 🙂

 

Udostępnij wpis

A dla wiejskich [choć nie tylko] matek została też stworzona grupa, na którą serdecznie cię zapraszam TUTAJ
Obserwuj nas też na Instagramie
Możesz też udostępnić wpis i skomentować go na Facebooku
Jestem Asia.
Piszę o tym, jak uciec z miasta i wychowywać dzieci na wsi, z dala od sklepów, ale bliżej siebie.

Naszą historię znajdziesz Tutaj

Ale ona wciąż się pisze, więc zostań ze mną w kontakcie:


    Subscribe
    Powiadom o
    guest
    9 komentarzy
    najstarszy
    najnowszy oceniany
    Inline Feedbacks
    View all comments
    klodia
    8 lat temu

    Mimo, że zasady te znałam - przeczytałam tekst z ciekawością i rozbawieniem (pozytywnym). Mistrzowski styl!

    Anonymous
    Anonymous
    8 lat temu

    Może tak jakaś wzmianka o odmienianiu nazwisk-proszeeeeee

    Szajbnięta_Matka
    8 lat temu

    A ja do tej pory myślałam że ''w każdym bądź razie'' jest jak najbardziej poprawnie .. Głupia ja 🙂

    Anna Pacek
    8 lat temu

    Co do formy ręcami,słyszałam jeszcze w wersji ręcyma

    Aleksandra Greszczeszyn
    8 lat temu

    Dziękuję za wyjaśnienie słowa "perfumy", bo jak czytam zdanie typu "Moja nowa perfuma", to krew mnie zalewa! 😛

    tlusta_papuzka
    8 lat temu

    Typy do bezlitosnego wytępienia:<br />- pochylić się (nad problemem)<br />- ważyć się (zważone mleko)<br />- także ten <br />

    Anonymous
    Anonymous
    8 lat temu

    Na dworze czy na dworzu? bo jedna reklama mnie dobija ;)<br />pozdrawiam<br />Ilona

    Ach ta mama
    8 lat temu

    Bardzo lubię język polski i wszelkie łąmigłówki językowe, więc przeczytałam tekst z dużym zainteresowaniem. Mam jednak wątpliwość co do odmiany słowa &quot;pomarańcza&quot;. W pierwszym zdaniu: Powiedziała, żebym odmieniła [kto? co?] &quot;pomarańcza&quot;, moim zdaniem jest to biernik-odmieniła kogo?co? pomarańcza. To samo w liczbie mnogiej: Na nic moje prośby, wszędzie widzę [kto? co?]

    tlusta_papuzka
    8 lat temu

    Masz rację.

    20 grudnia 2022
    Jak zmusić dziecko, żeby coś zjadło, czyli świąteczne potrawy dla niejadka

    Od lat zmagam się z jedzeniową wybiórczością i taki problem dotyczy też mojego dziecka. Jeszcze pięć lat temu przyznanie się do tego, że nie dam rady zjeść wszystkiego, bo zwyczajnie nie lubię, było dla mnie ogromnym problemem, bo jak to, można czegoś tak bardzo nie lubić aż do odruchów wymiotnych? Syn nauczył mnie asertywności i […]

    6 grudnia 2022
    Jak rozmawiać z dziećmi o prezentach świątecznych, gdy nie stać nas na wszystko?

    Kiedy sytuacja w kraju pogarsza się, a z każdej strony jesteśmy zalewani informacjami o rosnącej inflacji, wielu rodziców czuje ciarki na myśl o zbliżających się świętach. Co się stanie, gdy Wigilia nie będzie „na bogato”? A przede wszystkim, jak rozmawiać z dziećmi o prezentach świątecznych, gdy nie stać nas na wszystko, a marzenia są ogromne? […]

    14 listopada 2022
    O chłopcu, który przestał biegać

      Biegł przez las na bosaka. Nie widział swoich stóp uderzających miarowo o ziemię, nie czuł muskających jego skórę traw, których dywan rozdzielał dwa pasma rozjeżdżonej leśnej drogi. Było ciepło, to w końcu początek wakacji. Był w spodenkach i koszulce, przygotowany na wyjście nad rzekę, ale nie zdążył nad tę rzekę iść. Teraz musiał zdążyć, […]

    3 listopada 2022
    Jak fajnie ubrać siebie i dzieci, nie wydając na to majątku?

    Kiedy to piszę, mam do spakowania dwie paczki ciuchów, które jeszcze dziś pójdą w świat. Planuję kupić sobie i chłopcom nowe kurtki zimowe i nie chcę wydać na nie grosza z pieniędzy odłożonych na życie. Jak to zrobię? Wykorzystując idealnie to, co mam.  Od lat udaje mi się fajnie ubrać siebie i dzieci, nie wydając […]

    31 października 2022
    Chcesz mieć kury? Ja chciałam i mam [krótki poradnik, jak założyć kurnik]

    Jednym z największych pragnień albo przynajmniej pomysłów do rozważenia każdego mieszczucha przeprowadzającego się na wieś jest to, żeby mieć kury. Ja co prawda ze wsi wyszłam do miasta, a potem wróciłam, ale moja wieś to było turystyczne zagłębie, które krowę widziało w moim wczesnym dzieciństwie. Potem już tylko kajaki i pokoje do wynajęcia. Zaczynałam od […]

    13 października 2022
    Czy warto było zakupić pralko-suszarkę HAIER - fakty i mity po pół roku używania

    W wakacje często rozwieszałam ubrania na dworze. Kiedy tylko widzieliście je w tle, wysyłaliście mi masę dobrych rad, by zainwestować w suszarkę bębnową. Czytając je, uśmiechałam się pod nosem, bo ja przecież już mam pralko-suszarkę, z której jestem szalenie zadowolona! Na dworze po prostu dosuszam rzeczy znad jeziora lub te, które nie zmieściły się w […]

    Obserwuj nas na Instagramie

    instagramfacebook-official