Oglądniesz coś ze mną?

Joanna Jaskółka
22 sierpnia 2014

Udostępnij wpis

 Nieustannie i z ogromną satysfakcją obserwuję czasem dyskusje pod postami, w których jakiś autor nieopatrznie napisał "oglądnąć". Sama w nich niekiedy uczestniczę. Czasem poważnie, czasem po prostu badam grunt. Jak ostatnio. To co? Oglądniemy sobie razem to "oglądnąć"? Czy to słowo jest w ogóle poprawne?

Zacznijmy może od jakże ważnej informacji dotyczącej Eskimosów. Wiecie ile w ich języku można znaleźć słów określających śnieg? Około 30. Nic w tym dziwnego, bo przecież śnieg stanowi całe ich otoczenie. Widzą go ciągle, nauczyli się więc go rozróżniać, a idąc tym tropem, my też chyba dawniej widzieliśmy trochę więcej, bo w naszym języku istniało kilka różnych form określających "oglądanie": "obejrzeć" - "obzierać", "oglądać" - "oglądewać", samo "glądać" przecież i  jeszcze dawniejsze, od którego w ogóle "obejrzeć", a nawet chyba "spozierać" [moje ulubione] się wzięło, "źrzeć" [widzieć].

Wszystkie te formy, oczywiście, musiały się jakoś pomieszać, z biegiem czasu niektóre zostały zapomniane, a wszystko zdominowała forma niedokonana "oglądać", od której - uwaga - utworzono dokonaną właśnie "oglądnąć".

Ale któż by się męczył z taką zbitką spółgłosek "gldnć"? Po długiej dyskusji między zwolennikami "oglądnąć" [południe Polski] a przeciwnikami [Polska centralna] postanowiono wreszcie [jakieś sześćdziesiąt lat temu], że oficjalną wersją staje się oglądać - obejrzeć, "oglądnąć" natomiast zaczęto opisywać w słownikach jako przestarzałe, regionalne słowo.

I tak jest do dziś. Trochę nienaturalnie i sztucznie, bo to właśnie "oglądnąć", mimo trudniejszej wymowy, ma słuszniejsze podstawy do funkcjonowania - jako dokonany odpowiednik "oglądać, jest bardziej regularny niż obejrzeć [odsyłam tutaj] - ale, jak zawsze powtarzam swojemu synkowi, język jest narzędziem i to narzędzie nie powinno nam sprawiać kłopotów. Szczególnie w wymowie. Faktycznie prościej jest coś obejrzeć i ja zazwyczaj staram się właśnie to robić. Być może dlatego, że mój ojciec z centralnej Polski pochodzi 😉

Natomiast - jeśli bardzo macie ochotę, to z ręką na sercu powiadam wam, że dziś wieczorem możecie sobie coś w telewizji OGLĄDNĄĆ*. Nikt wam nie broni.

Lubię staropolskie akcenty.

* Ale nie szafujcie tym słowem! Wiecie, w oficjalnej komunikacji, nie każdy to zrozumie i pomyśli, że jesteście niedouczeni 😉

Zdjęcie: Stephane Betin
Temat dogłębnie zbadacie TUTAJ

 

Udostępnij wpis

A dla wiejskich [choć nie tylko] matek została też stworzona grupa, na którą serdecznie cię zapraszam TUTAJ
Obserwuj nas też na Instagramie
Możesz też udostępnić wpis i skomentować go na Facebooku
10 października 2019
Jak w przyszłym roku założyć ogród, żeby nie spartaczyć wszystkiego i cieszyć się plonami?

Relacjonuję czasami moje ogrodnicze wpadki i wypadki, radość z obornika, przygody z korzeniem i euforię z samodzielnie zrobionych donic i z racji tego też dostaję pytania - jak zacząć, od czego, czy jest sens teraz, czy może później? A co jeśli mi nie wyjdzie, a co jeśli jest za późno, za wcześnie lub wręcz czas […]

20 września 2019
Osiem strasznych rzeczy, które spotkają twoje dziecko w lesie

Zazwyczaj na spacery wychodzę bez telefonu. Ale tym razem wzięłam i bezmyślnie nagrywałam instastory. Nagrywałam, pokazując, jak chłopaki biegają po lesie. Starszy wspinał się na drzewo, młodszy buszował pod drzewem, badając norę po jakimś zwierzu. Nagle zapikał mi telefon z wiadomością. Mechanicznie zerknęłam, co kto pisze i wtedy stało się to. To, co się dzieje […]

15 września 2019
Czy rodzicielstwo bliskości to bezstresowe wychowanie? 9 mitów o RB, w które wciąż wierzą ludzie

Oj, mam się ja z tym bezstresowym wychowaniem, mam się bardzo... źle. I źle reaguję na te słowa, działają na mnie jak płachta. Sam fakt, czy bezstresowe wychowanie istnieje, poruszałam już kiedyś, ale oprócz bezstresowego wychowania istnieje mnóstwo tez, które wprowadzają w błąd i nie mają żadnego uzasadnienia w rzeczywistości.       Spis treści […]

12 września 2019
Drogie restauracje, miejcie jaja i zdecydujcie, czy chcecie przyjmować dzieci, czy nie

Ostatnio modne jest wśród restauracji, wrzucanie zdjęć z widokiem stolików po rodzinnym posiłku. Nie tylko stolików - ale też kącików zabaw, gdzieś tam mignęła mi również toaleta. Wrzucenie takiego zdjęcia ma prosty cel - głównie zasięg, bo wkurwianie się na rodziców z dziećmi również jest modne. Madka i Tateł to już przecież niemalże archetyp wszystkiego, […]

9 września 2019
Podatek od grzeczności - coś, co każdy rodzic kiedyś będzie musiał zapłacić

Kosztuje cię więcej niż ten dochodowy, wymaga więcej skupienia niż zeznanie podatkowe, trwa dłużej niż załatwienie sprawy w Zusie i każdy rodzic prędzej czy później, będzie musiał zapłacić - podatek od grzeczności.  

26 sierpnia 2019
Nasz spływ Krutynią [Zgon- Krutyń] i czadowe przezroczyste kajaki

Wybrać się z chłopcami na spływ Krutynią planowałam od dawna. Mieliśmy już na koncie mniejsze wycieczki po jeziorze i w górę rzeki [mieszkamy przy ujściu tej rzeki do jeziora Bełdany], ze starszym synem zaliczyliśmy najkrótszą trasę od Nowego Mostu [tu filmik], ale chcieliśmy pokazać chłopcom inny kawałek rzeki. I przypadkiem trafiłam na fejsie polecane przez […]

Obserwuj nas na Instagramie

instagramfacebook-official